Alymlar global betbagtçylyklary öwrenmek üçin Ýeriň sanly nusgasyny döretdiler

  • 06.03.2024 18:26
  • 9397
Alymlar global betbagtçylyklary öwrenmek üçin Ýeriň sanly nusgasyny döretdiler

Italiýanyň Milli gözleg geňeşiniň alymlary global betbagtçylyklary öwrenmek we çaklamak üçin Ýeriň sanly modelini döretdiler. Ol dürli tebigy betbagtçylyklaryň netijelerine olar heniz bolup geçmezden öň baha bermäge mümkinçilik berer. Gözleg “Frontiers in Science” (FIS) ylmy žurnalynda neşir edildi diýip, gazeta.ru habar berýär.

Hünärmenler planetanyň wirtual nusgasynyň kömegi bilen dürli kataklizmleriň iň gowy we iň erbet ssenariýalaryny görmek üçin täze maglumatlary girizip bilerler – mysal üçin, süýşgün döredip, onuň bilen baglanyşykly töwekgelçilikleri we ýagdaýlary yzarlap bilerler.
Alymlar planetanyň “sanly ekiz taýynyň” üstünde işlän wagtlary Ýere köp sanly gözegçilikleriň dowamynda alnan hemra maglumatlaryny ulandylar. Soňra maglumatlar bazasyna topragyň çyglylygyny, ygallary, garyň çuňlugyny, bugarmagy we derýa akymyny ölçemegiň netijelerini goşdular.
Modeli döredijiler ulgamyň örän çylşyrymlydygyny we onuň heniz kämilleşdirilmelidigini bellediler. Gözlegçiler bu meseläni emeli aňyň kömegi bilen çözmegi göz öňünde tutýarlar. Şeýle-de, neýroulgamlaryň ornaşdyrylmagy wagt tygşytlamaga kömek etmek bilen, işläp düzüjilere beýleki meseleli obýektlere ünsi jemlemäge mümkinçilik berer.


düýn 23:55
2046

Gadymy awstraliýaly kolonizatorlar 40 müň ýyl ozal kenguru bilen deňiz ekspedisiýalaryny amala aşyrypdyrlar

Quaternary Science Reviews-da neşir edilen täze barlag Awstraliýanyň koloniýalaşdyrylmagy baradaky adaty pikirlere garşy çykýar. Arheologlar Fordata adasyndan (Indoneziýa) 40 müň ýyl ozal ýaşap geçen kenguru süňklerini...

düýn 15:24
5357

 “Garaňky kislorod”: Geologlar ummanyň düýbünden täze kislorod çeşmesini tapdylar

Beýik britaniýaly, germaniýaly we ABŞ-ly barlagçylar topary Ýuwaş ummanyň düýbünden täze kislorod çeşmesini tapdy. Gün şöhlesiniň düşmeýän ýerinde emele gelýändigi üçin ony "garaňky kislorod" diýip atlandyrdylar...

düýn 15:21
3949

Curiosity mars roweri Gyzyl planetada ilkinji gezek kükürt kristallaryny tapdy

2012-nji ýyldan bäri Gyzyl planetany öwrenýän Curiosity roweri garaşylmadyk açyş etdi. Sulfata baý sebiti gözläp ýörkä, Curiosity tötänden bir daşy döwdi we onuň içinde sary arassa kükürt kristallarynyň üýşmegini...

23.07.2024 19:27
13622

Müsürli arheologlar Nil derýasynyň düýbünden faraonlaryň şekillerini tapdylar

Nil derýasyna suwasty ekspedisiýa wagtynda fransuz we müsürli arheologlaryň topary faraonlaryň we ieroglifleriň şekilleri bolan gowak suratlaryny tapdy. Bu barada Müsüriň Syýahatçylyk we gadymyýet ministrligine...