Halkara alymlar topary hemra maglumatlaryny we buzuň hereketini seljermegiň täze usulyny ulanmak arkaly Antarktidanyň buzasty relýefiniň has jikme-jik kartasyny döretdi.
Bu gezek alymlar gymmat ekspedisiýalaryň deregine buz galyňlygynyň aşagyndaky relýefiň formasyny anyklamak üçin buz galkanynyň üstündäki kiçijik üýtgeşmeleri we hereketleri öwrendi.
Bellenilişi ýaly, buz öz aşagyndaky zadyň formasyny gaýtalaýar, eger onuň aşagynda dag, jülge we ş.m. bar bolsa, bu ýokarda buz galkanynyň hereketine täsir edýär.
Täze çemeleşmäniň kömegi bilen alnan netijeler haýran galdyrdy. Kartada ozal näbelli kanallar, jülgeler we gadymy dag ulgamlaryna meňzeş gurluşlar görünýär. Käbir obýektler hatda taryhdan öňki derýalaryň we buzluklaryň galyndylary-da bolup biler. Alymlar buzluklaryň hereketine täsir edip, buzasty köller hem-de suw akymlary bilen baglanyşykly bolup biljek kert kanýonlara we uzyn jülgelere aýratyn ünsi çekdi.
Karta ikiden otuz kilometre çenli ululykdaky relýef formalaryny öz içine alyp, ozal öwrenmek üçin elýeterli bolmadyk ortaça obýektleri görmäge mümkinçilik berýär. Alymlar munuň yklymyň buzasty dünýäsiniň doly kartasyny döretmekde ilkinji ädimdigini belleýär.
Täze maglumatlar buzuň hereketini we onuň eremeginiň dünýä ummanynyň derejesine ýetirýän täsirini takyk çaklamaga kömek eder. Şeýle-de, karta geljekki ekspedisiýalar üçin gözükdiriji bolup, alymlara ugurlary meýilleşdirmäge we jikme-jik öwrenmek üçin ýerleri saýlamaga kömek eder.
Science žurnalyndaky makala ylmy jemgyýetde uly gyzyklanma döretdi we Antarktidany öwrenmekde möhüm üstünlik diýlip ykrar edildi.
