Alymlar Ýere gaçýan kosmos zibilleriniň sanynyň artmagy sebäpli awiasiýa üçin howpuň hem ýokarlanýandygyny duýdurýar. Uçarlaryň döwük bölekler bilen çaknyşma töwekgelçiligi, aýratynam, awiagatnawlaryň ýygy-ýygydan bolýan gür ilatly sebitlerinde barha ýokarlanýar diýlip, Scientific Reports žurnalynda ýerleşdirilen makalada aýdylýar.
Britan Kolumbiýasynyň uniwersitetiniň ylmy gözlegçileriniň aýtmagyna görä, hemralaryň işjeň ösdürilmegi we raketa uçuşlarynyň sanynyň artmagy sebäpli, ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar böleginiň ýa-da demirgazyk Ýewropanyň üstünde döwük bölekleriň uçuş zolaklaryna düşmek ähtimallygy 26%-e ýetdi. Alymlar çaknyşmak töwekgelçiligini 100 000-den 1 diýip çaklaýar.
Şol bir wagtyň özünde hatda 1 gram agramly ownujak bölek hem uçaryň hereketlendirijisine ýa-da öňdäki aýnasyna düşen ýagdaýynda heläkçilikli netijelere sebäp bolup biler.
Häzir orbitada Ýere dolandyrylmaýan ýagdaýda gaçyp biljek 2300-den gowrak raketa korpusy bar. Diňe uçuşlaryň 35%-inde yzyna getirmegiň dolandyrylýan tehnologiýasy ulanylýar.
Alymlar howpsuz tehnologiýalara maýa goýulmasa, ýagdaýyň ýaramazlaşjakdygyny duýdurýar. Eger kosmos kompaniýalary zibilleri aýyrmagyň dolandyrylýan usullaryny ulanyp başlamasa, awiasiýa pudagy howa geçelgeleriniň ýapylmagyna sezewar bolup biler, bu hem gatnawlaryň köpçülikleýin ýatyrylmagyna ýa-da gijikdirilmegine getirer.
